Instytut Rybactwa Śródlądowego

Zakład Hodowli Ryb Łososiowatych prowadzi prace hodowlane i genetyczne na rybach łososiokształtnych mających na celu:

poprawę wartości użytkowej pstrągów tęczowych w celu zwiększenie tempa wzrostu i żywotności w warunkach intensywnego chowu;

manipulacje chromosomowe u ryb łososiowatych;

aktywną ochronę zagrożonych wyginięciem ryb łososiokształtnych poprzez wychów stad tarłowych charakteryzujących się naturalnym poziomem zmienności genetycznej;

dokonywanie oceny nowych typów urządzeń i technologii hodowli;

dokonywanie oceny wartości produkcyjnej nowych pasz dla ryb zimnolubnych;

zastosowanie i doskonalenie metod profilaktyki chorób ryb łososiowatych w praktyce hodowlanej.

W Zakładzie realizowany jest statutowy program badawczy pod tytułem: „Doskonalenie technik hodowlanych ryb łososiokształtnych”.

W ramach prowadzonych prac badawczych na pstrągu tęczowym Zakład posiada następujące szczepy wiosennego tarła: – szczep Rutki, który jest rezultatem prowadzonej od 5-ciu pokoleń selekcji rodzinowej, – szczep Outbred, który stanowi populację zachowawczą puli genowej 5 różnych szczepów które dały początek prowadzonej selekcji szczepu Rutki – szczep USA pochodzący z populacji selekcyjnej prowadzonej przez firmę TROUTLODGE Na bazie tych szczepów z wykorzystaniem metod gynogenezy i androgenezy tworzone są rodziny zinbredowane. Rodziny te różne genetycznie zostaną wykorzystane do tworzenia i oceny wartości użytkowej populacji krzyżówkowych.

W ramach prowadzonych prac badawczych mających na celu zabezpieczenie istnienia zagrożonych populacji z zachowaniem ich oryginalnych cech, utworzono i utrzymywane są zgodnie z zasadami genetyki stada tarlaków lipienia, siei, pstrąga potokowego, troci wiślanej i jesiotra ostronosego.

sprzedaż ikry i narybku pstrąga tęczowego populacji samiczych

sprzedaż selektów pstrąga tęczowego

współpraca z licznymi gospodarstwami w ramach umów wdrożeniowych oraz doradztwa związanego z hodowlą ryb łososiowatych

współpraca z okręgami Polskiego Związku Wędkarskiego w zakresie produkcji materiału zarybieniowego lipienia i pstrąga potokowego

współpraca z Zespołem ds. zarybiania (produkcja i zarybianie sieją wędrowną, produkcja zimowej troci wiślanej)

współpraca z uczelniami (praktyki studenckie, prace magisterskie, prace doktorskie) i instytutami dla prowadzenia wspólnych badań

testowanie pasz komercyjnych

wykonywanie ekspertyz i opinii.

Zakład Hodowli Ryb Łososiowatych w Rutkach korzysta z wody rzeki Raduni w ilości 450l/sek. Jakość wody odpowiada I klasie czystości o temperaturze w zakresie od 0 do 21oC w ciągu roku i zawartości tlenu od 80 do 105%.

Wylęgarnia wyposażona jest w różnego rodzaju aparaty wylęgowe z możliwością inkubacji 2,5 mln ikry jednorazowo. Istnieje możliwość inkubacji ikry oddzielnie od każdej ze 300 sztuk samic.

W hali podchowowej znajduje się:

• 80 plastikowych basenów o powierzchni 1 m2 każdy
• 120 plastikowych basenów – 4 m2 każdy
• 24 betonowych basenów – 9 m2 każdy

Na zewnątrz znajdują się:

• 32 baseny betonowe o powierzchni 9 m2 każdy
• 20 stawów podłużnych – 20 m2 każdy
• 16 rotacyjnych stawów – 56 m2 każdy
• 6 stawów tarlakowych o łącznej powierzchni 700 m2.
• 2 osadniki oczyszczające wody poprodukcyjne

Zakład posiada laboratorium z podstawowym wyposażeniem oraz sprzęt do indywidualnego znakowania ryb znaczkami mikroprocesowymi PIT.

1. Nynca J., Słowińska M., Wiśniewska J., Jastrzębski J., Dobosz S., Ciereszko A. 2022. Ovarian transcriptome analysis of diploid and triploid rainbow trout revealed new pathways related to gonadal development and fertility. Animal 16 (2022), 100594 https://doi.org/10.1016/j.animal.2022.100594 IF= 3,68 ; 200 pkt

2. Hliwa P., Panasik L., Ziomek E., Rożyński R., Leonowicz Ł., Grudniewska J., Dobosz S., Ocalewicz K. 2022. Application of high hydrostatic pressure (HHP) shock to induce triploid development in the European grayling (Thymallus thymallus L.). Animal Reproduction Science 237 (2022), 106929 https://doi.org/10.1016/j.anireprosci.2022.106929 IF= 3,2 ; 140 pkt

3. Nynca J., Malinowska A., Świderska B., Wiśniewska J. Dobosz S., Ciereszko A. 2023. Triploidization of rainbow trout affect protein related to ovary development and reproductive activity. Aquaculture 565 739145. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2022.739145 IF= 4,6 ; 140 pkt

4. Rożyński R., Kuciński M., Dobosz S., Ocalewicz K. 2023. Successful application of UV-irradiated rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) spermatozoa to induce gynogenetic development of the European grayling (Thymallus thymallus). Aquaculture. 574. 739720. 10.1016/j.aquaculture.2023.739720. IF= 4,6 ; 140 pkt

5. Małachowicz M., Siwicki A.K., Dobosz S., Wenne R. 2023. Application of 4 _ 44 Oligo Microarray to Transcriptomic Analysis of Immune Response in Rainbow Trout Infected with Aeromonas salmonicida. Applied Sciences. 13, 12793. https://doi.org/10.3390/app132312793 IF= 2,7 ; 100 pkt

6. Ocalewicz K., Kuciński M., Jasielczuk I., Gurgul A., Kucharski M., Dobosz S. 2024.

Transcript level of telomerase reverse‑transcriptase (TERT) gene in the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) eggs with different developmental competence for gynogenesis. Journal of Applied Genetics 65: 897-905. https://doi.org/10.1007/s13353-024-00887-8 IF= 3,2 ; 140 pkt

7. Rożyński R., Kuciński M., Dobosz S., Greszta M., Ocalewicz K. 2025. Growth performance, survival rates and catchability of diploid and triploid European grayling (Thymallus thymallus). Aquaculture Reports 43, 102908. https://doi.org/10.1016/aqrep.2025.102908 IF= 3,7 ; 100 pkt

8. Rożyński R., Dobosz S., Rożyński M., and Ocalewicz K. 2025. The effect of triploidy on gonadal development, hematology and biochemistry in the European grayling (Thymallus thymallus). Animals 15, 481, https://doi.org/10.3390/ani15040481 IF= 2,7 ; 100 pkt

9. Ocalewicz K., Gurgul A., Dobosz S., Jasielczuk I., Szmatoła T., Semik-Gurgul E., Kucharski M., and Rożyński R. 2025. Transcriptome profiling reveals differences between rainbow trout eggs with high and low potential for gynogenesis. Genes 2025, 16, 803 https://doi.org/10.3390/genes16070803 IF= 2,4 ; 100 pkt

10. Rożyński R., Kuciński M., Dobosz S., Kycko A. and Ocalewicz K. 2025. Hormonal Masculinization of the European Grayling (Thymallus thymallus) Using 11β-Hydroxyandrostenedione (OHA) and 17α-Methyltestosterone (MT). Animals 15, 3059 https://doi.org/10.3390/ani15203059 IF= 2,7 ; 100 pkt